Project

Landschappen van
Rembrandt in aquarel

Het oeuvre van Rembrandt bestaat uit ongeveer driehonderd olieverfschilderijen, driehonderd etsen en tweeduizend tekeningen, waaronder veel landschappen. Maar helaas geen aquarellen (waterverfschilderijen). Waarom eigenlijk niet?

Een aquarel is een met waterverf geschilderd schilderij. De naam aquarel komt van het Franse aquarelle, het Italiaanse acquarello of acquarella en betekent 'gewassen tekening'; het met (veel) water opbrengen van verf op papier. Bijzonder aan de aquareltechniek is het ontbreken van witte verf op het palet. Het enige wit is het wit van het papier. Kleuren kun je lichter maken door meer water aan de verf toe te voegen. Het is de kunst om de witte en lichte partijen open te laten door er omheen te schilderen.

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht bestaat waterverf al veel langer dan olieverf en gaat terug tot de grottekeningen van Lascaux en Altamira, ± 15.000 voor Christus. Vele eeuwen later, in 1506, schilderde de Duitse kunstenaar Albrecht Dürer (1471-1528) zijn beroemde 'Jonge Haas' in waterverf. Ook een tijdgenoot van Rembrandt, de Vlaamse kunstenaar Anthony van Dyck (1599-1641), schilderde studies in waterverf voor zijn olieverfschilderijen.

Je mag dus concluderen dat Rembrandt bekend was met het medium. Maar waarom gebruikte hij het niet? Was het te bewerkelijk en te duur om naast olieverf ook waterverf te maken? Waren waterverfschilderijen commercieel niet interessant? Waterverf werd lange tijd voornamelijk gebruikt als schetsmedium zoals potlood en houtskool. En werd niet gezien als autonoom werk. Een mening die stand hield tot halverwege de 20e eeuw. Rembrandt beperkte zich met het schetsen tot pen en inkt. Hiermee kon hij volume, licht en schaduw suggereren. Meer had hij niet nodig. Maar hoe zouden zijn landschappen eruit hebben gezien als hij waterverf had gebruikt?

In dit project daag ik mezelf uit om aan de hand van Rembrandt’s landschapstekeningen aquarellen te maken. Waarmee ik mijn vaardigheden niet wil vergelijken met die van de meester zelf, het is slechts een persoonlijke visie. Met dank aan Harry G. de Vries voor het idee van dit project.

Alle tekeningen van Rembrandt die zijn gebruikt in dit project komen uit het boek ‘Het landschap van Rembrandt - Wandelingen in en om Amsterdam’ geschreven door: Boudewijn Bakker, Mària van Berge-Gerbaud, Erik Schmitz en Jan Peeters. Uitgeverij THOTH, Bussum

Meer lezen

Project

Landscapes of Rembrandt in watercolour

Rembrandt Harmenszoon van Rijn does not need an introduction. When you google the name Rembrandt, you get more than 37 million results. Rembrandt's oeuvre consists of approximately three hundred oil paintings, three hundred etchings and two thousand drawings, including many landscape sceneries. But, unfortunately, he never made scenes in watercolour. Why not?

An aquarel is a painting painted with watercolour. The name aquarel comes from the French aquarelle, the Italian aquarello or aquarella and means 'washed drawing'; applying paint on paper with (much) water. A special feature of the watercolour technique is the lack of white paint on the palette. The only white is the white of the paper. Colours can be made lighter by adding more water to the paint. The art is to leave the white and light areas open by painting around them.

Contrary to popular belief, watercolours have existed for much longer than oil colours and date back to the cave paintings of Lascaux and Altamira, ± 15,000 BC. Many centuries later, in 1506, the German artist Albrecht Dürer (1471-1528) painted his famous 'Young Hare' in watercolour. A contemporary of Rembrandt, the Flemish artist Anthony van Dyck (1599-1641), also painted studies in watercolour for his oil paintings.

You may therefore conclude that Rembrandt was familiar with the medium. But why didn't he use it? Was it too laborious and too expensive to make watercolours as well as oil colours? Weren't watercolours commercially interesting? For a long time, watercolours were mainly used as a sketching medium, such as pencil and charcoal. And was not seen as an autonomous work. An opinion that lasted until the middle of the 20th century. Rembrandt limited his sketches to pen and ink. This enabled him to suggest volume, light and shadow. That's all he needed. But what would his landscapes have looked like if he had used watercolour?

In this project I challenge myself to make watercolours using Rembrandt's landscape drawings. With which I do not want to compare my skills with those of the master himself, it is only a personal vision. With thanks to Harry G. de Vries for the idea of this project.

All Rembrandt's drawings used in this project come from the book 'Rembrandt's Landscapes - Walks in and around Amsterdam' written by: Boudewijn Bakker, Mària van Berge-Gerbaud, Erik Schmitz and Jan Peeters. THOTH Publishers, Bussum

Meer lezen

Albrecht Dürer,
Alpine Landscape 1495

Albrecht Dürer,
Young Hare

Albrecht Durer,
View of Kalchreuth 1503

Anthony Van Dyck,
An English Landscape

Anthony Van Dyck, Landscape 1632

Copyright: Arie Jekel - October 2019